You are here

Sponsored promoted content

Ko e fakafo‘ou fakaeonopooni ‘o Siaina mo e vā fakakaume‘a ‘o Siaina mo Tonga mo ‘ena ngāue fakataha

Nuku'alofa, Tonga

Fa‘u ‘e he Tangata‘eiki ‘Amipasitoa ‘a e Lēpapulika ‘o e Kakai ‘o Siaina ki he Pule‘anga Tonga, H. E. Cao Xiaolin

Ta‘u e ua fā ‘o e fengāue‘aki vāofi

‘Oku faka‘ilonga‘i foki he mahiná ni ‘a e ta‘u e 24 ‘o e fokotu‘u e vā fakatipilōmētika ‘o Siaina mo Tonga. Ko e fakalakalaka ‘i he vā ‘o e ongo fonuá ni ‘i he ta‘u ‘e 24 kuo hili, na‘e fakatefito ia ‘i he fefaka‘apa‘apa‘aki, fefalala‘aki mo e feako‘aki.

‘Oku hoko ‘a e vā ‘o Siaina mo Tongá ko ha fa‘ifa‘itaki‘anga ki he tauhi vā ‘a e ngaahi fonua kehe. ‘Oku tui a Siaina ko e fonua kotoapē ‘oku tatau, ‘o tatau ai pē pē ‘oku lahi pe si‘i, mālohi pe vaivai, ma‘ume‘a pe masiva. ‘Oku toko 1.4 piliona ‘a e kakai ‘o Siainá ka ko Tonga ko e motu pē, ‘o si‘isi‘i ange ia ‘i Siaina. Ka ‘oku fefaka‘apa‘apa‘aki pē ‘a Siaina mo Tonga, fetokoni‘aki mo ngāue ke mālu‘i e melino mo e ma‘uma‘uluta ‘a māmani. ‘Oku tau hoko pe ko e kaungāme‘a, hoangāue, mo e tautēhina.

Ko Siaina ko e taha ia e hoangāue ‘o Tongá. ‘I he ta‘u e 24 kuo hili, ne fakafou mai e ngaahi tokoni lahi ‘a Siaina ki Tonga ke poupou ki he‘ene fakalakalaka fakasōsiale mo e faka‘ekonōmika, ‘o fakafou mai ‘i ha ngaahi aleapau faka‘ekonōmika mo fakatekinikale, lahi hake he uanoa, ne fakamo‘oni ki ai e ongo fonua. Kuo fakahoko mai ‘e Siaina ki Tonga ha ngaahi tokoni ‘o fakafou mai he ngaahi polōseki ‘e lauingeau, ‘o hangē ko ha ngaahi polōseki kakato, koloa mo e ngaahi naunau, ngāue fakatekinikale, langa ‘o e hala mo e ngaahi langa ‘a e pule‘anga, fakalakalaka ‘o e kau ngāue, ngaahi timi fakafaito‘o, mo e ngaahi tokoni ki he kakai ‘o e fonua.

‘I he ta‘ú ni pē, na‘e tokoni mai ‘a Siaina ki Tongá ni, ‘aki e ngaahi mīsini mamafa, fakafuofua hono mahu‘ingá ki he pa‘anga Tonga ‘e 26 miliona, ngaahi me‘angāue ke tokoni ki he Kasitomu ki hono mālu‘i e kau‘āfonua, na‘e laka hake he pa‘anga Tonga ‘e 30 miliona. Ko Siaina ‘a e fuofua fonua na‘a nau ‘omai e ngaahi tokoni fakavavevave ki Tongá ni ‘i he hili pe kó ia ‘a e puna e afí ‘i Hunga Tonga-Ha‘apai mo e sunami ‘i Sānuali ‘o e ta‘ú ni.

Kapau te tau sio mei he ‘ata ‘oku fālahi ange, ko Siaina mo Tonga ko e ongo fonua langalanga hake fakatolōua. Ka ko e tokoni ‘a Siaina ki Tonga, ‘oku fai ‘aki pe ia hono lelei taha, pea tatau pe ki he ngaahi fonua langalanga hake kehe. Ko e taumu‘a e tokoni ‘a Siainá ki he ngaahi fonua kó eni ke fakamālohi‘i ange ‘enau malava ke fakalakalaka pe kinautolu, fakalahi mo fakalakalaka ‘a e mo‘ui ‘a e kakai, mo teke ki ‘olunga ‘a e tupu faka‘ekonōmika mo e fakalakalaka fakasōsiale. ‘Oku fakafou atu ‘e Siaina ‘i he‘ene ngaahi tokoni ki muli, ‘a ‘ene fakama‘u ke toe mālohi ange hono ngaahi vā fakatipilomētika mo e fengāue‘aki ‘i he ‘ekonōmika mo e fefakatau‘aki mo Tonga mo e ngaahi fonua kehe toki langalanga hake, ‘a ia ko ‘ene poupou ia ki he lue tatau ‘a māmani ‘i he fakalakalaka, ‘o fakataumu‘a ki hono langa ha komiuniti ‘oku nau vahevahe tatau ‘a e kaha‘ú ma‘a ha‘a tangata.

Ko e fakafo‘ou fakaeonopooni ‘a Siaina mo ‘ene uēsia ‘a e fengāue‘aki ‘a Siaina mo Tongá

Talu hono kamata ‘a e fakalelei mo e fakaava ‘e Siaina e fefakatau‘aki ‘i he 1978, ne a‘usia ai ‘e Siaina ha fakalaka mo ha fakalahi ‘o e fakafo‘ou fakaeonopooni. Ko e Siaina ‘o onopooni ko e fakafo‘ou fakaeonopooni fakasōsiolisi ‘oku tataki he malumalu e taki ‘a e Paati Kominiusi ‘a Siainá. ‘Oku ‘i ai e ngaahi ‘elemēniti ‘oku tatau ai mo e ngaahi fonua kehe, ka ko hono ‘ulungāanga ‘oku fakaSiaina pē.

Ko e fakafo‘ou foki ‘o e fu‘u kakai tokolahi. ‘Oku ngāue ‘a Siaina ke a‘usia e fakafo‘ou fakaeonopooni ‘e he kakai ‘e 1. 4 piliona, ko e fika ia ‘oku lahi ‘ānoa ange he fakataha‘i ‘o e ngaahi fonua toki langalanga hake ‘i māmani he ngaahi ‘ahó ni. Ko e fakafo‘ou ‘o e tu‘umālie ma‘ae tokotaha kotoapē. Ke a‘usia ‘a e tu‘umālié ko e konga ia ‘o e sōsiolisimi mo hono ngaahi ‘ulungāanga fakaSiaina pea ko e talanoa lōloa ki hono hisitōlia. Ko e kaveinga tu‘uma‘u ia ‘a e fakafo‘ou ‘o Siaina ko e feinga ke ma‘u e ngaahi faka‘amu ‘a e kakai ki ha mo‘ui ‘oku toe sai ange. Ko e fakafo‘ou ‘o e fakalaka e ngaahi naunau mo e ‘ulungāanga. Ko e pito ‘a e koloá mo e lelei ‘a e ngaahi me‘a faka‘ulungāangá, ko e ongo kaveinga tefito ia ‘o e fakaeonopooni fakasōsiolisí.

Ko e fakafo‘ou ‘o e nofo lelei pe palanisi ‘a ha‘a tangata mo natula. ‘Oku hoko atu pe ‘a e muimui‘i ‘e Siaina ‘a e sīpinga ‘o e fakalakalaka ki he lelei ange e fakatupu koloa, mo‘ui ‘oku toe lelei ange, mo ha ‘ātakai fakaenatula ‘oku mo‘ui lelei ke fakapapau‘i ‘a e tolonga e fakalakalaka ‘a e Pule‘anga Siaina.

Ko e fakafo‘ou ‘o e fakalakalaka ‘oku melino. Ka ‘e ngāue‘aki ‘e Siaina ‘a e tauhi ki he melino, fakalakalaka, ngāue fakataha, mo e fengāue‘aki, pea mo kau atu ki hono teke ‘o e melino mo e fakalakalaká ‘i māmani, ‘o ngāue‘aki e fakalakalaka ‘a Siainá.

Ko e fakafo‘ou fakaeonopooni ‘a Siaina te ne fulihi ‘ene fu‘u māketi ki ha ngaahi faingamālie lahi ma‘a māmani, pea ko hono olá, te ne ‘omai e ngaahi faingamālie mahu‘inga mo ha ngaahi ola ‘oku tau sio ki ai ma‘ae ngaahi fonua ‘o māmani. ‘Oku ‘uhinga eni ‘oku hanga ‘e he fakafo‘ou fakaeonopooni ‘a Siainá, ‘o hiki hake ‘a e mālohinga ‘o e ngaahi fonua toki langalanga hake hangē ko Tonga, pea toe lahi ange mo ‘ene kau atu ki hono paotoloaki e fakalakalaká mo e fakalaka ‘a ha‘a tangata.

‘Oku ‘aonga ‘aupito e fakafo‘ou fakaeonopooni ‘a Siaina ki Tonga, he ‘e hokohoko ai e hoko ‘a Siaina ko e hoangāue falala‘anga ‘i he fakalakalaka mo e fefakatau‘aki ma‘a Tonga, pea mo e tokoni pa‘anga mei Siaina ki Tonga mo e hū atu ha ngaahi koloa ki Siaina ke tokoni ki Tonga ke ne matu‘uaki e fakalakalaka ‘a e fonua.

Fengāue‘aki fekau‘aki mo e liliu ‘a e ‘Ea

‘Oku tui a Siaina ko e tokotaha kotoapē ‘i māmani ‘oku kau ki he fāmili ‘o ha‘a tangata, ko e komiuniti pē ‘e taha; pea ko e liliu ‘a e ‘eá, ko e pole ia ki he tokotaha kotoapē; pea ko ia ai kuo pau ke tau ngāue fakataha ke tau‘i ‘a e pole kó eni.

‘I he malumalu e tataki ‘a Xi Jinping he Fakakaukau ‘o e ‘Ātakai-Sivilaise, ‘a ia ko e konga mahu‘inga ‘o ‘ene Fakakaukau he Sōsiolisimi mo hono Ngaahi ‘Ulungāanga FakaSiaina ma‘a ha Kuonga Fo‘ou, ‘oku pehē ‘e Siaina ko e vai ma‘a mo e mo‘unga lanumata ko e ongo koloa mahu‘inga. ‘Oku pipiki a Siaina ki he hala ‘o e fakalakalaka ko e lanumata mo e fakasi‘isi‘i ‘o e kasa kāponi ‘a ia ‘okú ne fakamu‘omu‘a ‘a e mālu‘i ‘o e ‘ātakai. Kuo ‘osi fakahā ‘e Siaina ‘ene tāketi ki he tumutumu ‘o e kasa kāponi he 2030 pea mo ‘ene holo ki he noa he 2060 ‘a ia ko e fakasi‘isi‘i lahi taha eni ‘o e kasa kāponi ‘e hoko ‘i māmani pea mo e taimi nounou taha ‘o e ngā‘unu mei he lahi tahá ki he noá he hisitōlia ‘o māmani.

‘Oku hokohoko ngāue pē ‘a Siaina ki hono fakalelei‘i ‘o e fefiohi ‘o e ma‘u‘anga ivi. ‘I he ‘ahó ni kuo fokotu‘u ‘e Siaina e ma‘u‘anga ivi lahi taha mei he havili mo e la‘āa, pea taki ‘i māmani ‘i he fakatau atu ‘o e ngaahi sāliote mīsini ‘oku ngāue‘aki e ma‘u‘anga ivi fo‘ou.

‘Oku kau lahi atu a Siaina ki he ngāue fakataha ‘a e Tonga-Tonga(south-south) ki he liliu ‘a e ‘ea, fakahoko ‘a e Kamata e Fakalakalaka Fakaemāmanilahi, pea mo ngāue mo e kakai kotoa ki he Hala Silika Lanumata (Green Silk Road). ‘E ngāue fakataha ‘a Siaina mo e ngaahi fonua ‘i māmani ke poupou ki he Pule‘anga Fakatahataha ki hono fakahoko e fatongiá ni pea mo ngāue fakataha mo e ngaahi fonua kehe. ‘I he‘etau fakahoko ‘a e lelei taha ‘i he lēvolo ‘oku tau ‘i ai, pea ngāue fakataha mo mālohi, te tau lava ‘o mālu‘i hotau palanité mo paasi atu ha māmani ‘oku lelei ange ki he to‘utangata ka hoko mai.

‘Oku tukupā ‘a Siaina ki he fakalakalaka ‘o e palanisi he vaha‘a ‘o e tangatá mo natula mo hono langa ha komiuniti ‘o e mo‘ui ma‘ae tangata mo natula. ‘I he‘ene pehēé, ‘e lahi ‘aupito ‘a e ngāue fakataha ‘a Siaina mo Tonga he liliu ‘o e ‘ea ‘o fakamakatu‘unga he ngāue kuo tau ‘osi fai. ‘E fokotu‘u ‘e Siaina ‘a e faama ma‘u‘anga ivi mei he havili, ke tokoni ki Tonga ke a‘usia ‘ene taumu‘a ko e ngāue‘aki ha ma‘u‘anga ivi ma‘a. ‘E toe lahi ange mo e ngāue fakataha he ma‘u‘anga ivi mei he la‘āá ‘i he kaha‘u. Kātoa e ngaahi ngāue kó eni, ‘e lava ai ‘e Tonga ‘o matu‘uaki ‘a e liliu ‘o e ‘eá.

Ko e fonua kotoa pe ‘oku ‘i ai ‘ene totonu ki he fakalakalaka. ‘I he hala kó ia ‘o e fakalakalaka mo e fakafo‘ou fakaeonopooni, ‘oku totonu ke ‘oua ‘e ‘ia i ha fonua ‘e fu‘u tō ki mui. Lolotonga e tukupā ‘a Siaina ki he‘ene fononga‘ia ‘a e hala ‘o e fakalakalaka ki he fakafo‘ou fakaeonopooni, ‘e kei hokohoko ai pe ‘a e vahevahe ‘e Siaina ‘a e ngaahi faingamālie ‘o e fakalakalaka mo e ngaahi fonua langalanga hake, ‘o kau ai ‘a Tonga, ke tau ikuna kotoa pē ha fakalakalaka ma‘a ha‘a tangata kotoa.

-

Sponsored promoted content #7020 Embassy of the People's Republic of China, 2-16 Dember 2022.