You are here

Talanga 'i he lea faka-Tonga

Fakatupu 'ita hono poupou'i 'a e ngaue vale

Pago Pago, American Samoa

‘Etita,

Na’aku tupu hake he ‘api ‘oku tu’u ai e sima vai ‘e 2. Ko e sima fika ‘uluaki pe ‘oku lele kiai fakatali. Ka to ha ‘uha lahi ‘o fonu e sima fika ‘uluaki, kuo ‘osi fa’u e paipa ke fakatafe e vai ki he sima fika ua. Ka fonu leva mo e sima fika 2, ‘oku faka paipa leva e vai ki he ngoue mo e ‘a puaka.

Ko e taimi ‘e ni’ihi, na’a mau hanga ‘o ta’aki e paipa fakahoko vai ki he ngoue mo e ‘a puka ka mau va’inga mo kaukau he vai ‘oku ha’u mei he sima kuo ‘osi fonu hake. ‘Oku faka’amua ‘e Tonga ko e me’a na’e hoko ‘i Nuku’alofa koha sima vai pe sisii hange ko ho’o lau ke kaukau mo va’inga fiefia ai pe fanau ‘a e kakai ‘o e kolo tapu mo hou’eiki.

Ko e pango ko e afi ‘ena ia na’e fonu he sima ‘a e kau Demo pea ko’ene hake ‘ana ‘ena ‘o vela ai e kolo, koloa pea hoko mo e mate.

‘Oku ‘i ai ho’o mo’oni Mosese ko ‘emau hanu pe ko e hala ‘e mau fili. Ka ko e palopalema ia ‘o e natula ‘o e fili (vote) ‘oku ‘ikai ke ne fakapapau’i mai ‘e ‘alu e taha na’ate fili kiai ‘o fai me’a ‘oku lelei mo totonu ki he fonua. ‘Oku ‘ikai pe fakapapau’i mai ko e tokotaha manakoa (popular) ‘a e ‘oku ne ma’u e loto ‘o e kau fili ko e toko taha fe’unga mo lelei taha ia ki he ngaue mo e tu’unga ‘oku fili’i ia ki ai.

Ka kuo mau ‘a mei he ta’u lahi ‘o ‘e mau mohe pea ‘e ‘i ai e fakanofonofo fo’ou he fili ka hoko mai.

‘Oku ha mahino mai kia au e talanoa ‘oku ha’u mo Popoahi. Ko e pukupuku ‘a e ‘ilo ‘oku ha mai ia mei ho’o tafa’aki. Ne fakamanatu’i atu ‘e

Popoahi pe te ke fetongi fakafefe nai ‘e va’apapa ‘e 7 pe ko e 8 koa kuo ‘i fa’itoka? Ka ‘oku ‘ikai ha’o tali ki ai. ‘Oku faingofua foki ho’o tali kuo “pau pe ke ‘i ai e mate” he ‘oku ‘ikai ke ke ofi ko e pe ‘oku ke kau ko e he mate.

‘Oku fakamamahi ‘eku fakakaukau atu ki he kau fakafofonga ne nau faka’ai’ai e me’a kuo hoko. Ka ‘oku fakatupu’ita ‘eku fanongo atu kia kinautolu ‘oku nau poupou’i e fu’u fakavalevale kuo fai.

Tuku pe ke u Tangi

HMHC Mafi ‘o Amerika Samoa

Sione Lousiale Kava

slkava [at] samoatelco [dot] com